آرامگاه پير آصف

منتقم خواهد آمد

asaf — Sat, 19 Dec 2009 12:40:02 GMT

پرسیدم از هلال که قدت چرا خم است؟ *** گفتا خمیدن قدم از بار ماتم است
گفتم به چرخ بهر چه پوشیده ای کبود *** آهی کشید و گفت که ماه محرم است

مولاجان بدان به قول شاعر این دیار منتقم خواهد آمد:
بنال ای دل که دلدار خواهد آمد
چه خورشید در شب تار خواهد آمد
گل خشبو زگل زار خواهد آمد
همان مهدی که مینالیم برایش
به دست اوست همه درد ها عالم
همان لحظه که بود امر خدایش
شود ظاهر به چشم عاشقانش
۰۰۰۰

شاعر روستای مزار: محمد رضا شهابی

محرم در روستای مزار

asaf — Fri, 18 Dec 2009 05:48:02 GMT

محرم‏

در روستاى مزار

بسم اللّه الرحمن الرحيم‏
باز اين چه شورش است كه در خلق عالم است‏
باز اين چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است‏

پيشگفتار
ياد و نام امام حسين( ع ) بر تارك همه زمانها و مكانها
انسان خلق شد خليفه اللّه و برترين مخلوقات خداوند بر روى زمين و دقيقاً از همان زمان در كنار تمام نيازهاى حياتى ومادى خويش انسان دريافت كه معبودى مى‏خواهد و معشوقى كه او را پرستش نمايد و سر بر آستان عبوديتش بسايداين نياز فطرى هر گاه كه انسانها به پيام آوران زمان خويش ايمان آورده و به وحدانيت اللّه معطرف شدند باعث هدايت و سعادت اقوام و قبايل مؤمن شد و

هر گاه كه غرق در ماديات و تجملات گرديدند آنان را به وادى توته پرستى و بت پرستى و سر انجام غفلت و نيستى و نابودى سوق داد انسانها در تمام طول تاريخ براى انجام مراسم دينى خود مكانهاى رفاهى راايجاد مى‏كردند ودر هر دوره از تاريخ طى مراسم خاصى آيين‏هاى مذهبى رابجا مى‏آوردند مكانهايى همانند: دير، صومعه، آتشكده، كليسا، مسجد و سر انجام حسينيه كه در دوره صفوى به عنوان عنصرى جديد به مراكز مذهبى و دينى جوامع مسلمان و شيعه اضافه شد
امروزه در هرگوشه‏اى از جهان كه شيعيان زندگى مى‏كنند در كنار مسجد حسينيه‏اى را مى‏توان ديد، اهميت موضوع وقتى مشخص مى‏شود كه يك غير مسلمان، يك مسيحى، يهودى، هندو وغيره در دور افتاده‏ترين شهرها و روستاها در هر گوشه از جهان مردمى و در حقيقت عاشقانى راببيند، كه چهارده قرن است براى شهادت و مظلوميت امام و معشوق خويش سوگوارند قطعا از خود خواهيد پرسيد كه حسينيه چيست ؟ حسين( ع ) كيست ؟ كربلا كجاست ؟ در محرم سال 61 دركربلا چه گذشت؟ ؟
واقعيت اين است كه پدران و گذشتگان ما هريك به سهم خود و در خور توانشان به اشكال مختلف، در غالب مرثيه، نوشته و مراسم و مناسك مختص ايام ماه محرم كامل‏ترين و ملموس‏ترين پاسخ‏ها رابراى اين سؤالات ارائه داده‏اند وامروز برماست كه ادامه دهنده راه باشيم وبيش ازپيش در راه شناخت ائمه هدى( ع ) و شناساندن ايشان و عوامل و انگيزه‏هاى قيامهاى خونين و مظلومانه‏اى همانند قيام كربلا بكوشيم
و اين تحقيق گوشه‏اى كوچك از مراسم عزادارى و بزرگداشت حماسه كربلا در روستاى مزار - بجستان از شهرستان گناباد مى باشد
و در پايان از تمامى سرورانى كه ما را در اين امر يارى كردند كمال تشكر را دارم، و اميدوارم كه مورد عنايت آقا ابى عبد اللّه الحسين( ع ) قرار گيرند

علي روح الهي تابستان 1378 شمسي

(تكيه بستن)

محل برگزارى روضه و تعزيه خوانى براى ائمه اطهار( ع ) را تكيه گويند لغت نامه دهخدا: ماده تكيه ص 886
مراسم
با آغاز ماه عزادارى امام حسين( ع ) عاشقان حسينى، از روز اول حسينيه را براى مراسم آماده مى كنند
اين مراسم در قديم شامل :
پوشيدن سقف حسينيه با چادرى بزرگ
پوشيدن ديوارها با قاليچه هاى كه مردم جهت متبرك شدن مى آورند
سياه پوش كردن درب وردى و ستون هاى داخلى حسينيه
اما امروزه اين مراسم - چون حسينيه گنجايش عزادران را ندارد - در محل مسجد برگزار مى گردد

***

(علَم بستن )

مراسم
علَم نشان لشكر است ؛ و علم بستن يعنى: «آماده شدن لشكر براى نبرد و پيروى از دستورات فرمانده»اين لفظ از دو كلمه عبرانى ترجمه شده است، يكى (نسّ) كه بمعنى چوبى است كه بر زير مشعل باشد و ديگرى (دجل) است بمعنى علم يا بيرق مى باشد قاموس كتاب مقدس: ص 618، دهخدا: ماده علم ص 27
لغت نامه دهخدا: ماده علم ص 28 و در عزادارى نيز ادامه دادن راه صاحب علم را گويند
هر علم از سه قسمت تشكيل شده است :
چوب بلندى باندازه 2 تا 6 متر
2 - طوق آهنى و گاه مسى و نقره‏اى بشكل پنجه دست و يا اشكال ديگر كه در بالاى چوب قرار مى گيرد
پارچه‏هايى كه بر سه قسم است:
الف) شلوارى: كه تمام چوب علم را پوشانده است
ب ) پيراهنى: كه از پارچه‏هاى رنگارنگ و گرانقيمت مى‏باشد كه در زير طوق بسته مى شود
ج ) كمر بند: كه با آن پارچه‏ها را به چوب علم مى بندند
اشعار
زهرا به محشر آيد با حوريان سيه پوش‏
پيراهن حسين را افكنده بر سر دوش
اى شيعه گر تو را هست عقل بصارت و هوش‏
آل حسين و اصحاب يكدم مكن فراموش‏
در كربلا گذر كن تا كشته‏ها ببينى‏
كز موج خون هر يك هر دم زمين زند جوش
در خون فتاده اكبر، ببريد از تنش سر
مشكين خطش چه عنبر نو رسته از بنا گوش‏
در حربگاه، قاسم در خاك خون فتاده‏
رنگ شفق نموده از خون هلال ابروش
كو طاقتى كه گويم حال عروس قاسم‏
كز خون شوهر خويش ماليده روى ابروش‏
اى شيعيان بگرييد بر بى كسيى عباس‏
كز جور تيغ اعداء افتاده دستش از دوش
شش ماهه طفل بى شير ببريده حلقش از تير
زان زخم تير بيداد لرزيدُ گشت خاموش‏
آه از حسين بر آمد چون ديد طفل خود را
چون جان به بر گرفتش بنهاده رو برويش‏
بردش به سوى خيمه گفتا به شهر بانو
طفلت ز آب كوثر شد اين زمان قدح نوش
چون ديد شهر بانو مذبوح طفل خود را
زد نعره وبيفتاد زين داغ گشته خاموش
گشته بخاك صد چاك چون گل فتاده بر خاك‏
آن تن كه داشت دائم خير النساء در آغوش‏
گر ما سيه بپوشيم زين واقعه عجب نيست‏
عيسى به چرخ چهارم نيلى قبا سيه پوش‏
خاموش شو (سليمى) كز شعر گريه خيزد
از كوه ناله بر خواست دلهاى سنگ زد جوش‏

***

(ذكر پاى علم )

مراسم
اين اشعار قبل از شروع مراسم عزادارى عصر، در روزهاى هفتم، هشتم، نهم و دهم محرم، در كنار علم‏ها خوانده مى‏شود، در اين مراسم عزاداران در حالى كه دست خود را به نشان بيعت به علمها گذاشته‏اند به طور دسته جمعى هم خوانى مى‏كنند
اشعار
آبش نمى‏دهند و لب تشنه مى‏كشند در دشت كربلا
اين ظلم را جواب چه روز جزا دهند فرياد از اين عزا
خير النساء شبى به عزادارى حسين در دشت كربلا
آمد به كربلا پى غم خارى حسين فرياد از اين عزا
بوى حسين را زِ زمين بلا شنيد در دشت كربلا
پيراهن از مصيبت فرزند خود دريد فرياد از اين عزا
گفت: اى زمين كربُ‏بلا كو حسين من در دشت كربلا
آن تشنه به دشت بلا نور عين من فرياد از اين عزا
گفتا جواب فاطمه آن خاك پُر زِ شَيْن در دشت كربلا
اى دختر رسول خدا مادر حسين فرياد از اين عزا
آن دم كه نور ديده حسينت زِ زين فتاد در دشت كربلا
زخمش هزار و نهصد و پنجاه بود زياد فرياد از اين عزا
مادر نبود و تا كه بگيرد عزاى او در دشت كربلا
خون گريه مى‏كند به خدا زخمهاى او فرياد از اين عزا
آيا كدام دوستُ تنش را حفاظُ كرد در دشت كربلا
آيا كدام شيعه به نعشش نمازُ كرد فرياد از اين عزا

***

يا ام يا امام يا ام يا امام
يا امام شهيد يا امام شهيد
يا امام عزيز يا امام عزيز
يا امام مظلوم يا امام مظلوم
يا امام بى كس يا امام بى كس
يا ام مقتول يا ام مقتول‏
يا ام عطشان يا ام عطشان‏

(نوحه خوانى حسن حسين)

مراسم‏
اين نوحه خوانى آخرين مراسم عزادارى در شب هاى هشتم نهم، دهم و يازدهم محرم برگزار مى گردد
مراسم با گفتن (حسن حسين) شروع مى شود، و افراد دائره‏وار در حالى كه دست چپ خود را بر شانه فرد سمت چپ گذاشته و با دست راست سينه مى زنند، و با گفتن «حسن» بسمت راست حركت مى كنند و با گفتن «حسين» به وسط دائره جمع مى شوند، در حالى كه يك نفر در وسط جمعيت بيرقى را مى‏چرخاند
و چند دور كه زدند، يك نفر اشعارى بنام «چاووشى» مى‏خواند، و با دو مرتبه چاووشى كردند، يكى از مداحان اشعارى بنام «حيدر حيدر» مى خواند و مراسم پايان مى‏يابد
اشعار چاووشى
آه از دمى كه بست سليمان كربلا
بار سفر به سمت بيابان كربلا
مى‏ريخت اشك حسرت مى‏گفت الفراغ‏
ما را زمانه خوانده به مهمان كربلا
بلند بگو و مترس ازاين كلام بابركات‏
كه بر حبيب خدا ختم انبياء صلوات‏

*********

كشتى شكست خورده به طوفان‏كربلا
در خاك و خون فتاده به ميدان كربلا
گر چشم روزگار بر او فاش مى‏گريست‏
خون مى‏گذشت از ايوان كربلا
بار الها نشود لال به هنگام ممات‏
هر زبانى كه فرستد به محمد صلوات‏
اشعار
حسن حسين، حسن حسين
حسين جان، حسين جان، حسينم‏
حيدر حيدر حيدر
يا ساقى كوثر
حيدر كنم تا عرصه محشر
حيدر حيدر حيدر
اى شيعيان سينه زنيد يكسر
حيدر حيدر حيدر
در ماتم فرزند پيغمبر
حيدر حيدر حيدر
از خون حنا بر كف نهاده قاسم مضطر
حيدر حيدر حيدر
در دشت و ميدان بلا تنها على‏اكبر
حيدر حيدر حيدر
حيدر حيدر حيدر
يا ساقى كوثر
على على على يا على‏
حسين حسين حسين يا حسين
اشعار حسن حسين ويژه شام غريبان:
اى زمين كربلا سويت شتابان آمدم‏
بهر قربان آمدم بهر قربان آمدم‏
اى زمين كربلا سويت شتابان آمدم‏
خود نه تنها اى زمين با اين جوانان آمدم
اى زمين كربلا خود نامدم در اين زمين‏
نامه‏ها بنوشته‏اندى تا اين سان آمدم
اى زمين كربلا اين اكبرم اين اصغرم‏
اى زمين كربلا عباسُ عونُ جعفرم‏
اين جوانان بنى هاشم به ميدان آمدند
بهر قربان آمدند، بهر قربان آمدند
اى زمين كربلا اين اصغر شيرين زبان‏
كودك شش ماهه‏ام بالب عطشان آمدم
اى زمين كربلا قاسم گل باغ حسن‏
بهر يارى حسين با چشم گريان آمدم
اى زمين كربلا فخر دو عالم زينب است‏
زينبم دراين زمين گيسو پريشان آمدم
زينبم خواهر بيا تا بر تو گويم زين سفر
گوئيا خواهر دگر عمرم به پايان آمده است

( صبح رو سياه )

مراسم
عزاداران حسينى كه شب عاشورا را تا به صبح به نوحه سرائى و سينه زنى مشغولند، يك ساعت به اذان صبح وضو گرفته، و دسته جمعى اشعارى بنام «صبح رو سياه» را مى‏خوانند
اين اشعار خطاب به شب عاشوراى سال 61 ه' ق مى باشد
اشعار
امشب جهان ز بهر حسين پر عزا بود
فردا فغان و ولوله در كربلا بود
امشب شب وصيت سلطان كربلاست‏
فردا سكينه از پدر خود جدا بود
امشب كند حسينِ على، جمله را وداع‏
فردا شهيد خنجر شمر و دغا بود
امشب شب وداع يتيمان فاطمه‏
فردا ز تيغ كين سر ز بدنها جدا بود
امشب نكاح حضرت قاسم كند حسين‏
فردا گلو بريده بر مصطفى بود
امشب همان شب است، كه زينب به ناله گفت‏
فردا بر اهلبيت رسالت چه‏هابود
امشب همان شب است كه مى‏گفت عابدين‏
فردا چه ظلمها كه بر آل عبا بود
امشب بپاست خيمه سلطان كربلا
فردا جور باد مخالف تبا بود
امشب مقيم به كربلا گشته جبرئيل‏
فردا فغان كنان ببر كبريا بود
امشب فغان و ولوله در هفت آسمان‏
فردا فغان وناله خير النساء بود
خاموش شو (نسيم) كه ترسم ز شعر تو
روى زمين ز اشك ملائك بُكاء بود
اى صبح رو سياه، به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
اى كاش سرنگون شدى اى چرخ كج مدار
آندم كه شد حسينِ على، تشنه لب شهيد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
بنگر چها رسيد بر اولاد آن امام‏
از ظلم كوفه و شمر آن سگ پليد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
كردندُ تشنه لب همه را سر ز تن جدا
آن قوم رو سياه به فرموده يزيد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
زد چاكُ جامه در بر خود فاطمه زغم‏
وقتى كه شمر راس حسينش زتن بريد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
اى چرخ دگر گردش تو در اين دهر كى رواست‏
زيرا حسين مى شود از دهر نااميد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
جبرئيل سر برهنه بيامد به كربلا
آندم كه اين حديث به هر دست او رسيد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
طوبى خميده گشت قدش، از غم حسين‏
چون اين خبر زخادم فردوس در رسيد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
چون سرو ناز پرور زهرا شهيد شد
هفت آسمان گرفت و در آن دم زمين تپيد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
چون دست آن لعين به گلوى حسين رسيد
روح الامين ز غصه گريبان غم دريد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
حوران تمام كرده بِبر جامه سياه‏
روزى كه گشت آن واقعه كربلا پديد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
عيسى زبام چرخ چهارم عروج كرد
وقتى كه مرغ روح شهيد شد ز تن جدا
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
آه از دمى كه از فرس افتاد آن جناب‏
آه از دمى كه خنجر كين، شمر در كشيد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
بنشت روى سينهِ آن شاه كم سپاه‏
حلقوم ناز پرور او را ز تن بريد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
لرزيد عرشُ كرسىُ عالم سياه شد
از ظلم كوفيانُ ستم كارى يزيد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
كردند قدسيان همگى چاك جامه را
آندم كه تشنه كام حسين، زهر غم چشيد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد
خاموش (محتشم) كه دل سنگ آب شد
مرغ هوا و ماهى دريا، كباب شد
اى صبح رو سياه به چه رو مى شوى سفيد
فردا حسين تشنه جگر مى شود شهيد

*********

(علَم باز كردن)

مراسم
بعد از ظهر روز عاشورا، به نشان شهادت امام حسين( ع ) و يارانش تمامى علم‏ها باز مى شوند
در اين مراسم، روحانى مجلس، بعد از باز گو كردن واقعه عاشورا و بيان شهادت امام حسين( ع ) اشعار ذيل را در حالى كه تمامى عزادارن در حزن و اندوه و گريه هستند، مى‏خواند
و علَمها را كه در وسط مجلس بحالت ايستاده بودند، بر زمين مى‏اندازند، و لباس‏هاى آنها را بيرون مى آورند
در اين مراسم علم سياهپوش باحترام امام(ع) فقط طوق آن باز مى شود
اشعار
نه ذو الجناح دگر تاب استقامت داشت‏
نه شاه تشنه لبان بر جدال طاقت داشت
هوا ز جور مخالف چه قير و گون گرديد
عزيز فاطمه (س) از اسب سرنگون گرديد
بلند مرتبه شاهى ز صدر زين اُفتاد
اگر غلط نكنم عرش بر زمين افتاد

قنات های فراموش شده قسمت سوم:

asaf — Mon, 23 Nov 2009 13:10:02 GMT

۱۰ - «چاه های آقای بلکک» که د ردامنه کوه سبرق قرار دارد و چندین مرتبه این چاه ها به هم متصل شدولی هیچ موقع استخری پر آب نکرد.
۱۱ - «سبرق» قناتی آشنا برای همه به خاطر وجود کوه سبرق و معدن سنگ فعال نشده آهک آن. محصول این قنات که به چشمه بیشتر شباهت دارد زرد آلو - اناز خیلی کم و گندو جو است و در سال های آباد خربزه و هنداونه شیرینی دارد.
۱۲ - قنات شناخته شده روستا که از قدیم الایام محل تامین آب شرب روستا بوده است «ماجنگان یا همان مجینگو» از دیر زمان ۲۵ در صد از آب این قنات وقف کارز کر یا همان قنات خشک شده روستا بوده است و برای شرب و استفاده عموم به روستا انتقال می یافته است محصول مشهور آن زعفران و گرجه و انار و گندو و جو و شلغم است زمین مناسبی برای هر نوع کشت را داراست. بادام مشهوری دارد همانطور که توت آن روزی شهره بازار بوده است . وجود معدن گل سر شوی در کنار قنات این روستا تا ۵۰ سال قبل این قنات را شهرتی استانی کرده بود و گل سر شوی آن در بازار های مشهد و کاشمر و تربت و فردوس و بیرجند و گناباد به فروش می رفت.
========

ادامه دارد

قنات های فراموش شده قسمت دوم:

asaf — Thu, 12 Nov 2009 13:19:02 GMT

جنوب

۵ و ۶ - در جنوب روستا و در کنار قبرستان بقایای قناتی است که به آن( کارِز کُر) می گویند و بعضی نیز می گویند که (چاه های نور علی) محتمل است هر دو یک قنات بوده اند و بعدا باز سازی شده است ولی اطلاعات دقیقی از این قنات موجود نیست ونقل شده این قنات به اندازه آب خوردن روستا آب داشته است و به حوض انبارهای قلعه منتقل می شده است و در صورتی که از انبارها زیاد می آمده به مزارع اطراف قلعه به نام (باغ سو) منتقل می شده است ولی متاسفانه اکنون آثاری از این باغ سو نیست و تا سال ۱۳۶۴ شمسی (صوفه های باغ سو) بود که تخریب گردید همانطور که حوزه انبارهای قدیمی روستا و حمام قدیمی با قدمتی ۷۰۰ ساله و شبستان و محراب ۲۳۰ ساله مسجد قدیمی روستا تخریب گردید!!

۷ و ۸ و ۹ - در جنوب شرقی سه قنات به نام های (کٍلسَیتو ) و (کلسیتو پایین) که متعلق به کلاته مغری های است که به مزار مهاجرت کرده اند و کلاته نو (پای کلسیتو ) که متعلق به خاندان چوپان و عباس جنگی است و ۱۵ درخت توت و دیوارهای باغ ها و مزارع آن هنوز پا بر جاست و کوهنوردانی که عصر ها به کوه های اطراف روستا می روند از سایه این درخت ها لذت می بردند و دعا خیر برای بانیان آن می کنند.

======

ادامه دارد

قنات های فراموش شده قسمت اول

asaf — Mon, 09 Nov 2009 12:17:58 GMT

شمال روستای مزار

۱ - در شمال روستا فقط قنات (مُخْلیدی) قرار دارد و از آب آن برای کشاورزی استفاده می شود گندم و جو و ارزن و کمی هم زعفران محصولات این قنات است. آب آن مزه مخصوصی دارد و تا راه صلح آباد هیچ قناتی دیگری نیست.

۲ و ۳ و ۴ - در شمال شرقی و شرق قنات (درگز بالا و درگز یایین و کلاته سیدا) است محصولات دو قنات اول انار و کمی زعفران و گندم و جو است آب آن شور است و برای شرب مناسب نیست.

========

ادامه دارد

قنات های فراموش شده (قسمت اول - مقدمه)

asaf — Wed, 04 Nov 2009 10:51:02 GMT

به نام ایزد یکتا خداوند روزی ده و رهنما

در باره قنات و جشنواره های ملی برگزار شده و قنات قصبه گناباد شهرتی جهانی دارد اما بحث ما در باره قنات های فراموش روستا مزار است تا با نام آوری آن و بیان موقعیت و ویژگی های آن به معرفی آن بپردازیم

لذا دست دوستی به سوی دوستان دراز می کنیم تا هر کس خاطره یا قنات و چشمه فراموش شده ای از مزار را می داند برایمان بنویسید تا در وبلاگ قرار گیرد

ضمنا باید قنات متعلق به مزار بوده یا حداکثری از مالکان آن از مزار باشند

کشف گونه ای جدید از عنکبوت در اطراف گناباد

asaf — Sat, 17 Oct 2009 11:37:31 GMT

امير ميرشمسي، محقق و پژوهشگر ايراني با تحقيقات در مناطق و پارك‌هاي طبيعي گناباد گونه هاي جديدي از عنکبوت را شناسايي کرد.

امير ميرشمسي، محقق و پژوهشگر ايراني در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي فارس گفت: در اين تحقيقات كه روي 17 خانواده و 23 گونه از عنكبوت‌ها بررسي شد به طور اتفاقي مشاهده كرديم ، 17 خانواده و 17 گونه از 23 گونه عنكبوت‌هاي جديد در كشور وجود دارند كه به زندگي خود ادامه مي‌دهند.
وي افزود: اين تحقيقات در مناطق و پارك‌هاي طبيعي استان خراسان و مناطق مركزي آن، يعني گناباد انجام شد و با جمع‌آوري اين گونه از عنكبوت‌ها و انجام مطالعات و بررسي‌ها، متوجه گونه‌هاي جديدي از آن شديم كه تا به حال زيست شناسان روي آن‌ها هيچ مطالعه و بررسي انجام نداده بودند در حالي كه اين موجودات در محيط‌هاي طبيعي به زندگي خود ادامه مي‌دهند و مي‌توانند مفيد يا مضر باشند.

توجه: گونه های زیادی از موجودات در گناباد و اطراف آن (بجستان فعلی) است که هنوز ناشناخته مانده کو محققی

وبلاگی جدید با نگاهی نو

asaf — Mon, 28 Sep 2009 07:30:22 GMT

وبلاگی جدید با نگاهی نو در باره مزار افتتاح شد

ضمن تبریک به جامعه وبلاگ نویس مزار که امروز ۲۶ نفر آن به جمع ما پیوست شما را به بازدید از این وبلاگ دعوت می کنم http://mezar51.blogfa.com

وبلاگ 27

asaf — Sun, 27 Sep 2009 11:30:02 GMT

بیست و هفتمین وبلاگ نویس روستای مزار به جمع ما پیوست ضمن تشکر از ایشان به قسمتی از وبلاگ ایشان به نام سلومد اشاره می کنیم:

درباره : سلومد .حاکم قلعه دختر روستای مزار -بجستان از توابع گناباد (سابق) در دوران ساسانی است.
او آشفته بود و میگفت : کاخم توسط نامردان خراب و تاراج شده . فرزندانم منتظرند تا آخرین نشانه های من نیز از بین برود. فرزندانم کمک کنند نام کسانی را که باعث خرابی میراث من شده اند رسوای کنم
نشانی وبلاگhttp://salomad.persianblog.ir

موفق باشید

ظرفیت های گردشگری بجستان ناشناخته مانده است

asaf — Wed, 12 Aug 2009 11:58:59 GMT

بجستان شهر یاقوت سرخ و دیار رباط های تاریخی است که در جنوبی ترین نقطه استان خراسان رضوی با ویژگی های طبیعی، تاریخی کهن، تفرجگاه ها و میراث فرهنگی متعدد واقع شده است. با همه جاذبه های ذکر شده و واقع شدن بر سر راه زائران امام رضا (ع) از ۶ استان جنوبی کشور، متاسفانه هنوز ظرفیت های گردشگری و آثار تاریخی بجستان برای هم وطنان ناشناخته مانده است.

جاذبه های گمنام و فراموش شده

برخی شهروندان بجستانی در گفت و گو با گزارشگران اعزامی خراسان به این شهرستان با اشاره به وجود آثار باستانی متعدد و جاذبه های گردشگری زیاد در منطقه از مغفول ماندن این همه ظرفیت گلایه کردند. آنان با تاکید بر لزوم استقرار اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، احیای صنایع منحصر به فرد منطقه، بازسازی و شناساندن آثار تاریخی و کهن و توسعه امکانات را در تفرجگاه های طبیعی این شهرستان خواستار شدند. «مرجانی» از شهروندان بجستانی با اشاره به این که شهرستان در حاشیه محور جاده اصلی و محور ترانزیتی فیض آباد-فردوس قرار دارد می گوید: سالانه به ویژه در ایام نوروز و فصل تابستان شاهد تردد میلیون ها زائر و مسافر از استان های جنوبی و مرکزی کشور به مشهد مقدس می باشیم که متاسفانه به دلیل معرفی نشدن آثار و نبود تابلو و نشان های لازم، کمتر مسافری از این آثار شهرستان دیدن می کند. وی با اشاره به این که جاذبه های گردشگری بجستان برای شهروندان نقاط مجاور این شهرستان هم گمنام است می گوید: علاوه بر بناهای تاریخی و آثار باستانی، جاذبه های طبیعی در مناطق کویری و کوهستانی بجستان گزینه هایی قابل سرمایه گذاری برای توسعه صنعت توریسم به حساب می آیند. فرماندار بجستان نیز با بیان موقعیت گردشگری و میراث فرهنگی این شهرستان به گزارشگر خراسان می گوید: ده ها اثر باستانی از جمله رباط های تاریخی، مسجد جامع، پل قدیمی و منطقه حفاظت شده و جاذبه های سیاه کوه هلالی، تفرجگاه ها و مناطق ییلاقی و پارک طبیعی در کنار مشاغل و هنرهای سنتی بجستان می تواند گزینه های مناسبی برای توسعه صنعت گردشگری و جذب مسافران در این شهرستان باشد. وی با تاکید بر لزوم استقرار اداره میراث فرهنگی و گردشگری خواستار توسعه سرمایه گذاری بخش های دولتی و خصوصی در این راستا شد. «غلامرضا کافی» تصریح کرد: غنای تاریخی، فرهنگی، مذهبی و طبیعی شهرستان نوپای بجستان در جنوب خراسان رضوی، بر کسی پوشیده نیست و اطلاع رسانی و معرفی آن می تواند در جذب گردشگران موثر باشد.

بجستان کجاست؟

شهرستان بجستان در فاصله ۲۷۸ کیلومتری جنوب غربی مشهد با مسافتی بالغ بر ۳ هزار و ۷۰۰ کیلومتر مربع از نظر موقعیت در طول جغرافیایی ۵۸ درجه و ۱۰ دقیقه و عرض جغرافیایی ۴۳ درجه و ۳۱ دقیقه و در ارتفاع هزار و ۲۵۰ متری سطح دریا واقع شده است. این شهرستان از شمال به خلیل آباد و از جنوب به فردوس، از شرق به گناباد و از غرب به بشرویه در خراسان جنوبی منتهی می شود. بلندترین نقطه آن در محدوده روستای آهنگ (ارتفاعات سیاه کوه) بالغ بر ۲ هزار و ۴۴۰ متر و پست ترین نقطه آن در اطراف مرندیز و سردق به ارتفاع ۸۳۶ متر از سطح دریا قرار دارند. از یک سو متصل بودن این شهرستان به کویر و نمک زارهای آن دیدنی است و از طرفی در نقاط کوهستانی، سبزه زارهای آن در فصل بهار غیر قابل توصیف می باشد.

پیشینه تاریخی

وجود محوطه ها و آثار باستانی اطراف بجستان و مسجد جامع مهمی که در دوران شاهرخ تیموری ساخته شد، دلیلی بر اهمیت و اعتبار تاریخی این شهرستان است. احتمالا قدمت بجستان به دوره هخامنشی می رسد. این شهر در گذشته به عنوان بوزستان، بزستان و بژستان نیز نامیده و به اعتقاد برخی مورخان توسط سام نریمان قهرمان افسانه ای ایران ساخته شده است. برخی نیز معتقدند نام بجستان یا بغستان (سرزمین ایزد) خود گویای آن است که این آبادی از دوران قبل از زرتشت وجود داشته است. گفته می شود یاقوت حموی نخستین جغرافی دان مسلمانی است که از آن اسم برده است. بجستان در دوره تیموریان از اهمیت خاصی برخوردار بود و اعتبار آن به حدی بود که حاکمان و بزرگان معاصر تیمور، توانستند تیمور را از خراب کردن شهر باز دارند از حیث تجارت و داد و ستد، بجستان در دوره قاجاریه از اهمیت و رونق بالایی برخوردار بود. شبکه گسترده راه ها و رباط های متعدد از جمله فخرآباد، قاسم آباد، زین آباد و... در راه فیض آباد به بجستان و فردوس از دلایل رونق داد و ستد در این ناحیه بوده است. برخی جاذبه های این شهرستان به این شرح اند:

مسجد جامع بجستان

مهم ترین اثری که از قرن نهم هجری در شهرستان بجستان باقی مانده، مسجد جامع بجستان است که در زمان شاهرخ تیموری به همت «محمدبن فخرالدین بن سیف الدین بن مقدم بجستانی» بنا شد و تاریخ اتمام آن بر اساس کتیبه موجود در مسجد، سال ۸۲۸ هجری می باشد. این مسجد که در کوچه طاهری قرار دارد در حال حاضر دارای دو ایوان در دو سوی یک صحن مربع شکل می باشد و در انتهای ایوان قبلی، محرابی مقرنس کاری تعبیه شده است. ایوان شمالی بنا در سال ۱۰۲۴ هجری قمری در عصر صفویه توسط حاج ناصرالدین محمدبن احمد مرمت شد.مشاهدات گزارشگران خراسان حاکی است که این بنای تاریخی در سال جاری نیز مورد مرمت اضطراری قرار گرفته است.

پل یونسی

از ابنیه تاریخی بجستان که در امتداد کال شور و روی آن احداث شده، سازه ای است آجری و مستحکم موسوم به پل یونسی که نام خود را از شهر نزدیک به آن واقع در ۴۵ کیلومتری بجستان گرفته است. معماری این پل دارای ۹ چشمه تاق جناغی و آبروهای نیمه مدور است که در بخشی از آن، سنگ یا ملاط ساروج کار و قسمت های دیگر آن از آجر و گچ ساخته شده است. این بنای تاریخی از یادگارهای دوره صفویه در این شهرستان است.

مسجد مرندیز

مسجد جامع روستای مرندیز با وسعتی حدود ۶۰۰ متر مربع در ۳۷ کیلومتری شمال خاوری بجستان قرار دارد.معماری آن شامل صحن، ایوان، قبله و شبستان گنبددار و از نوع بناهای یک ایوانی است.ایوان مقصوره بنا دارای پوششی است که با ایجاد تاق و تویزه در آن شکل گرفته است.مسجد جامع مرندیز به سبب وجود بخشی از تزئینات و نمای بیرون اطراف و صحن و ایوان از نظر نقشه و نوع عناصر تزئینی با مسجد تاریخی خواف، مسجد رشتخوار و گنبد مقبره قطب الدین حیدر مشابه است. این بنا که بارها بازسازی و مرمت شده متعلق به قرن یازدهم هجری است

مسجد مزار

در دامنه تپه ای طبیعی در ۸ کیلومتری بجستان و به فاصله ۳ کیلومتری از روستای مزار، اثر با ارزشی واقع است که در دل تپه حفر شده و احتمالا با قلعه دختر مزار در ارتباط است. زیرا قطعه مزبور بر فراز این عارضه ساخته شده و به عنوان سردابه و پناهگاهی می توانسته توسط ساکنان مورد استفاده قرار گیرد. به احتمال بسیار زیاد این اثر در دوران اسلامی به عنوان زاویه و صومعه نیز به کار رفته است. امروزه این مکان با انجام تغییراتی در فضای داخلی به عنوان مسجد زمستانی اهالی مورد استفاده قرار می گیرد.

رباط زین آباد

رباط تاریخی روستای زین آباد بنای با ارزشی است که در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی بجستان و در جاده ارتباطی به فردوس واقع شده است. رباط زین آباد با وسعت حدود ۲ هزار و ۵۰۰ متر مربع به صورت نقشه چهارضلعی و فضاهای معماری متفاوت، توقفگاه کاروانیانی بوده است که کویر را طی می کرده اند. در اضلاع شمالی و جنوبی و هر طرف صحن رباط، فضاهایی به عرض ۳ متر برای اقامت مسافران و اتاق هایی نیز به ابعاد ۴۳ متر تعبیه شده است. این رباط از یادگارهای معماری عصر قاجاریه می باشد.

رباط فخرآباد

رباط چهارایوانی فخرآباد در حاشیه روستایی به همین نام واقع است. این مکان با فضاهای وسیع ظاهرا در زمان رونق و آبادانی مورد استفاده کاروانیان بسیاری بوده است که از این طریق قصد سفر را به سوی کویر داشته اند. بنای رباط متعلق به دوره قاجار است و شامل سردر ورودی، ایوانچه های طرفین ورودی به عنوان توقفگاه تابستانی و شاه نشین، فضای اصطبل، بارانداز و صحن است. تزئينات جالب توجه این رباط استفاده از آجرهای با پخت ناقص است که با تلفیق آن با آجرهای معمولی، اشکال هندسی زیبایی در قسمت پیشانی سر در ورودی و بخش شاه نشین به وجود آمده است.

کاروان سرای قاسم آباد

کاروان سرای قاسم آباد یکی از بناهای با ارزش برجای مانده از دوره صفوی می باشد که در روستایی به همین نام در ۲۰ کیلومتری غرب بجستان واقع شده است. بنای مذکور در مرکز روستا واقع شده واز خصوصیات بارز آن می توان به معماری بسیار زیبا، تزئينات، نوع پوشش سقف ها و بادگیرهای چهارضلعی اشاره کرد. این بنا که یکی از کاروان سراهای شاه عباسی ۷گانه بجستان است در قدیم مسیر جاده ابریشم بوده که هم اکنون راه آهن بافق، مشهد از حاشیه آن عبور می کند. کاروان سرای قاسم آباد بنایی است از معماری گذشته در دل کویر زیبای بجستان که بادگیر چهارضلعی آن در خراسان از شهرت خاصی برخوردار است.

تفرجگاه ها

علاوه بر مجموعه پارک طبیعی و باغ پرندگان در مرکز شهرستان بجستان که می تواند پذیرای علاقه مندان به طبیعت، مسافران و گردشگران عبوری باشد در این شهرستان مناطق ییلاقی، تنگه نسترن، بوستان طبیعی نوبهار، دره آهنگ، باغ سلیمه مزار، سد سریده، دشت لاله های زیبای بهاری، مناطق حفاظت شده هلالی و افتخار با گونه های کم نظیر حیات وحش تحت پوشش محیط زیست، از دیدنی های مهم به شمار می رود.منطقه حفاظت شده هلالی که از آن نام برده شد در جنوب شرق بجستان با ۱۲۰ هزار هکتار وسعت قرار دارد و دره های سرسبز، چشمه سارهای متعدد، گونه های نادر جانوری و پوشش گیاهی منحصر به فرد آن، قابلیت بسیاری برای جذب گردشگران و مسافران عبوری دارد.

هنرهای سنتی و سوغات بجستان

در شهرستان بجستان از دیرباز هنرهای سنتی و مشاغل محلی، جایگاه ویژه ای در معیشت مردم این دیار داشته است و هنوز هم در گوشه و کنار آن می توان آثار مشاغل بومی را مشاهده کرد. از این مشاغل می توان به «گیوه دوزی» در روستاهای جزین، بقچیر، افکان، آهنگ، «گلیم بافی» در یونسی، فخرآباد، نیان، ابراهیم آباد و «قالی بافی، پارچه بافی، نمدمالی حوله بافی و سبدبافی» در سایر مناطق اشاره کرد. در گذشته قالیچه های بجستان با نقش «بلوچی» به دلیل کیفیت بالا به خارج صادر می شد.در میان سوغات های بجستان، از یاقوت سرخ یعنی انار که بگذریم می توان به کلوچه و حلوای این شهر اشاره کرد. زعفران، زیره، حنا، پسته و خشکبار نیز دیگر محصولاتی است که می تواند در سبد خرید مسافران و میهمانان این دیار قرار گیرد. در خور اشاره است بعد از حضورگروه اعزامی خراسان در شهرستان بجستان و تهیه این گزارش، اداره میراث فرهنگی و گردشگری نیز در این شهرستان رسما آغاز به کار کرده است.

منبع روزنامه خراسان: شماره سريال 17303 ، تاريخ انتشار ۱۱ - ۴ - ۸۸